تنگه هرمز مهمترین گلوگاه انتقال نفت در جهان است
تنگه هرمز که بین عمان و ایران قرار دارد، خلیج فارس را به دریای عمان و در نهایت دریای عرب متصل میکند. این تنگه مهمترین گلوگاه نفتی در جهان محسوب میشود، زیرا بخش بزرگی از صادرات نفت جهانی از آن عبور میکند. در حال حاضر، میانگین جریان نفت از این تنگه حدود ۲۱ میلیون بشکه در روز است که معادل حدود ۲۱ درصد از مصرف جهانی مایعات نفتی است.
کد خبر: ۱۰۶۵۹۵
اختصاصی مانا- گلوگاهها مسیرهای باریک در مسیرهای دریایی پرکاربرد جهانی هستند که برای امنیت انرژی جهان اهمیت حیاتی دارند. اگر انتقال نفت از یک گلوگاه مهم—بهطور موقت—مختل شود، میتواند باعث تأخیر در عرضه و افزایش هزینههای حملونقل شود و در نهایت رشد قیمت جهانی انرژی شود. اگرچه در بیشتر موارد میتوان از مسیرهای جایگزین استفاده کرد، این مسیرها معمولاً زمان حمل را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهند و برخی گلوگاهها نیز عملاً جایگزین مناسبی ندارند.
در حال حاضر، تنها عربستان سعودی و امارات متحده عربی دارای زیرساختهای خط لولهای هستند که میتوانند بخشی از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز منتقل کنند.
• عربستان سعودی از خط لوله شرق–غرب با ظرفیت عملیاتی حدود ۵ تا ۷ میلیون بشکه در روز استفاده میکند.
• امارات متحده عربی نیز از خط لولهای با ظرفیت حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز برای انتقال نفت به بندر فجیره در دریای عمان بهره میبرد.
• ایران نیز در بهمن ۱۴۰۰ با افتتاح خط لوله گوره-جاسک یک محموله صادراتی از آن طریق انجام داد. ظرفیت این خط لوله در آن زمان ۳ میلیون بشکه در روز بود، با این حال، استفاده مستمر و عملیاتی از این خط لوله تاکنون محدود بوده است. در مجموع، برآورد میشود حدود ۳ تا ۴ میلیون بشکه در روز ظرفیت بالقوه جایگزین برای دور زدن تنگه در شرایط اضطراری وجود داشته باشد.
بر اساس دادههای ردیابی نفتکشها، عربستان سعودی همچنان یکی از بزرگترین کاربران این مسیر است و بخش قابل توجهی از نفت صادراتی خود را از طریق تنگه هرمز جابهجا میکند.
از نظر مقاصد صادراتی، حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد نفت عبوری از تنگه هرمز به بازارهای آسیایی ارسال میشود. کشورهای چین، هند، ژاپن و کره جنوبی مهمترین واردکنندگان این نفت هستند و در مجموع سهم عمدهای از جریان صادراتی این مسیر را به خود اختصاص میدهند.
در مورد ایالات متحده، وابستگی به نفت عبوری از تنگه هرمز در سالهای اخیر کاهش یافته است. در سال ۲۰۲۲، واردات نفت خام و میعانات آمریکا از کشورهای حوزه خلیج فارس حدود ۷ میلیون بشکه در روز بوده که معادل حدود ۱۱ درصد از واردات نفت این کشور و ۳ درصد از کل مصرف نفتی آمریکا است. این روند کاهشی عمدتاً ناشی از افزایش تولید داخلی نفت در ایالات متحده بوده است.
