
گروه بینالملل مانا- مهسا رسولی: در اینجا به ۹ کالای غیر نفتی اشاره میکنیم که بحران تنگه هرمز بر آنها تأثیر میگذارد.
۱-کودهای شیمیایی (اوره و آمونیاک)
خلیج فارس هاب مرکزی صادرات جهانی کودهای شیمیایی است و حداقل ۲۰ درصد از صادرات جهانی کودهای دریایی از این منطقه تأمین میشود. این وابستگی به ویژه برای اوره، که رایجترین کود نیتروژنی در جهان است، بسیار مهم است؛ زیرا ۴۶ درصد از تجارت جهانی اوره از این منطقه میآید. این تأمین برای کشورهای بزرگ کشاورزی مانند هند (۱۸ درصد)، برزیل (۱۰ درصد) و چین (۸ درصد) حیاتی است. تحلیلگران هشدار میدهند که اختلال طولانیمدت میتواند موجب کاهش دسترسی و افزایش هزینههای تولید غذا در این کشورها شود و فشارهای تورمی را تشدید کند.
۲-گوگرد
گوگرد یک ماده حیاتی در صنعت انرژی است که به عنوان محصول جانبی از فرایند پالایش نفت و گاز در این منطقه تولید میشود. نیمی از تجارت جهانی گوگرد دریایی از تنگه هرمز میگذرد و این منطقه بهعنوان «تنظیمکننده قیمت» این کالا شناخته میشود. گوگرد برای تولید اسید سولفوریک ضروری است که در دو فرآیند جهانی مورد استفاده قرار میگیرد: • شیمی باتریها، که در فرایند «لیچینگ اسید فشار بالا» (HPAL) برای استخراج نیکل، کبالت و مس برای باتریهای خودروهای الکتریکی و ذخیره انرژی تجدیدپذیر استفاده میشود. • فسفات صنعتی، که به عنوان ماده اصلی برای تولید کودهای فسفاتی استفاده میشود و برای حفظ حاصلخیزی خاک ضروری است.کمبود عرضه گوگرد باعث اختلال در تولید در مناطقی مانند اندونزی و کمربند مس در آفریقا شده است و افزایش قیمتها تهدیدی برای حملونقل پایدار و کشاورزی تجاری بهصورت گسترده است.
۳-متیلن (متانول)
حدود یکسوم از تجارت جهانی متانول دریایی از تنگه هرمز عبور میکند، بنابراین اختلال در این مسیر میتواند تأمین این ماده شیمیایی کلیدی را که در تولید رزینها، پوششها و پلاستیکها استفاده میشود، محدود کند. این وضعیت بهویژه برای چین که بزرگترین خریدار متانول جهان است، اهمیت دارد. کاهش عرضه میتواند باعث افزایش هزینهها در تولید پلاستیکها، رنگها و الیاف مصنوعی شود.
۴-معدن گرافیت
گرافیت مصنوعی که در آندهای باتریهای خودروهای الکتریکی استفاده میشود، به کک نفتی نیاز دارد که بهعنوان محصول جانبی پالایش نفت تولید میشود. بحران در عرضه گرافیت مصنوعی ممکن است شدیدتر از سایر مواد باتری باشد، زیرا پالایشگاهها ممکن است ترجیح دهند به تولید محصولات با ارزشتر بپردازند و در نتیجه عرضه کک نفتی که برای تولید گرافیت مصنوعی لازم است کاهش یابد. همچنین افزایش هزینههای حملونقل فشار بیشتری به قیمتهای گرافیت طبیعی وارد خواهد کرد.
۵-آلومینیوم
خلیج فارس یکی از تولیدکنندگان اصلی آلومینیوم در سطح جهانی است و حدود ۹ درصد از آلومینیوم اولیه جهان از این منطقه تأمین میشود. با توجه به اختلال در تأمین از گلف، بیش از ۱۵۰ هزار تن آلومینیوم که در بورس فلزات لندن ثبت شده بودند، از انبارها خارج شده است. آلومینیوم در ساختوساز، حملونقل و انرژی تجدیدپذیر بهطور گسترده استفاده میشود و بازار آن حساس به فشارهای تأمین از خلیج فارس است.
۶-هلیوم
قطر تقریباً یکسوم از عرضه جهانی هلیوم را تأمین میکند که بهعنوان محصول جانبی پردازش گاز طبیعی تولید میشود. کاهش عرضه هلیوم تأثیرات زیادی بر زنجیره تأمین جهانی فناوری خواهد داشت. هلیوم در تولید نیمههادیها کاربرد دارد و در فرآیندهای خنکسازی با دمای بسیار پایین و ساخت دقیق قطعات استفاده میشود. همچنین، هلیوم برای عملکرد دستگاههای MRI که در پزشکی استفاده میشود، ضروری است.
۷-گلیکول (MEG)
گلیکول مونو اتیلن (MEG) یکی از مهمترین صادرات شیمیایی خلیج فارس است که در تولید الیاف پلی استر، بستهبندی و منسوجات استفاده میشود. چین، بزرگترین مصرفکننده MEG، ممکن است با کمبودهای شدید روبهرو شود. کشورهای واردکننده اصلی مانند هند، اندونزی، پاکستان، ویتنام و تایلند نیز تحت فشار خواهند بود.
۸-سنگآهن / گلولههای فولاد
خلیج فارس تأمینکننده مهم سنگآهن و آهن مستقیم کاهشیافته (DRI) برای تولید فولاد جهانی است. با افزایش تنشها، کشتیها بهطور فزایندهای از عبور از تنگه هرمز خودداری کردهاند که باعث کاهش دسترسی به این مواد اولیه برای تولید فولاد میشود. هزینههای حملونقل بالا و زمان طولانیتر برای حمل کالاها، فشار اضافی به صنعت فولاد وارد خواهد کرد.