کشف دژ اشکانی در میناب؛ سندی تازه از کنترل ایران بر تنگه هرمز در ۲ هزار سال پیش

به گزارش مانا، حسین حسین‌زاده شهابی، مؤلف و باستان‌شناس هرمزگانی، با اشاره به جایگاه تاریخی تنگه هرمز در تجارت جهانی اظهار کرد: حدود دو هزار سال پیش، جاده ابریشم مهم‌ترین شبکه تجاری جهان بود که از دو مسیر زمینی و دریایی، شرق و غرب دنیای باستان را به یکدیگر متصل می‌کرد.
وی افزود: مسیر دریایی جاده ابریشم از سواحل چین و هند آغاز می‌شد و پس از عبور از تنگه هرمز و خلیج فارس به بصره می‌رسید و از آنجا کالاها به بازارهای غربی منتقل می‌شدند. از همین رو، کنترل این آبراه راهبردی برای قدرت‌های منطقه‌ای اهمیت ویژه‌ای داشت.
این پژوهشگر حوزه تاریخ و باستان‌شناسی از شناسایی بقایای یک دژ اشکانی در محدوده نخل ابراهیمی میناب خبر داد و گفت: در کنار این دژ، خور باستانی «کهور لنگر چینی» نیز شناسایی شده که از منطقه تیاب میناب تا نزدیکی این استقرارگاه امتداد دارد و از منظر بازرگانی دریایی دارای اهمیت فراوان است.
به گفته وی، نتایج مطالعات میدانی و کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد این دژ تنها یک استقرارگاه نظامی نبوده، بلکه به‌عنوان پایگاهی دریایی برای تجهیز و اعزام ناوگان ایرانی به محدوده تنگه هرمز مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
حسین‌زاده شهابی تأکید کرد: شواهد موجود بیانگر آن است که این پایگاه با هدف نظارت بر مسیرهای تجاری و کنترل رفت‌وآمد کشتی‌های فعال در جاده ابریشم دریایی ایجاد شده بود؛ مسیری که مراکز اقتصادی بزرگ شرق، به‌ویژه چین و هند، را به بازارهای غربی متصل می‌کرد.
وی با اشاره به رقابت اقتصادی ایران و روم در دوران باستان گفت: امپراتوری روم همواره تلاش داشت ارتباط مستقیمی با منابع ابریشم، ادویه و کالاهای ارزشمند شرق برقرار کند، اما ایران با تسلط بر مسیرهای راهبردی و استقرار پایگاه‌های دریایی، از منافع اقتصادی خود در این شبکه بزرگ تجاری محافظت می‌کرد.
این باستان‌شناس خاطرنشان کرد: یافته‌های جدید میناب، سندی ارزشمند از نقش تاریخی ایران در مدیریت و کنترل یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان است و نشان می‌دهد تنگه هرمز از هزاران سال پیش جایگاهی ژئوپلیتیکی و اقتصادی در سطح بین‌المللی داشته است.