هزینه‌های سوخت حمل‌ونقل دریایی بیش از دو برابر شد

به گزارش گروه بین الملل مانا- مهسا رسولی؛ بر اساس داده‌های بازار سوخت دریایی که از سوی «دِروری» منتشر ده است، میانگین قیمت سوخت کم‌سولفور کشتی‌ها (VLSFO) در چهار بندر اصلی جهان از 506 دلار به ازای هر تن در 27 فوریه(8 اسفند 1404) به 961.5 دلار در 19 مارس(28 اسفند 1404)افزایش یافت؛ که به معنای رشدی نزدیک به 90 درصد در کمتر از سه هفته است.

در واکنش به این افزایش ناگهانی، بسیاری از خطوط کشتیرانی علاوه بر سازوکارهای معمول تعدیل سوخت (BAF)، هزینه‌های اضطراری سوخت موسوم به eBAF را نیز اعمال کردند تا افزایش فوری هزینه‌های عملیاتی خود را جبران کنند.

داده‌های بازار نشان می‌دهد که BAF استاندارد در سه‌ماهه نخست 2026 به طور متوسط 419 دلار برای هر کانتینر 40 فوتی بود. با وجود افزایش شدید قیمت سوخت، این رقم در سه‌ماهه دوم به 406 دلار کاهش یافت، زیرا فرمول‌های محاسباتی BAF با تأخیر تغییرات قیمت سوخت را منعکس می‌کنند. با این حال، اعمال هزینه‌های اضطراری باعث شد مجموع هزینه‌های سوختی به حدود 798 دلار برای هر کانتینر برسد.

تحلیلگران می‌گویند اثر کامل افزایش قیمت سوخت در سه‌ماهه سوم سال نمایان خواهد شد؛ زمانی که BAF استاندارد به حدود 696 دلار افزایش می‌یابد. با احتساب هزینه‌های اضطراری، مجموع هزینه‌های سوختی می‌تواند به بیش از 1,000 دلار برای هر کانتینر برسد.

این وضعیت نگرانی‌هایی را در میان صاحبان کالا ایجاد کرده است. فعالان بازار هشدار می‌دهند که دریافت هم‌زمان هزینه اضطراری سوخت و سپس افزایش BAF استاندارد ممکن است به معنای جبران دوباره یک هزینه واحد باشد؛ موضوعی که می‌تواند به افزایش فشار بر بودجه‌های لجستیکی و کاهش حاشیه سود شرکت‌ها منجر شود.

در همین حال، برخی شرکت‌های کشتیرانی اعلام کرده‌اند که با اعمال نرخ‌های جدید BAF، هزینه‌های اضطراری سوخت را حذف خواهند کرد. این اقدام به عنوان تلاشی برای جلوگیری از دریافت مضاعف هزینه‌های سوخت از مشتریان ارزیابی می‌شود.

از سوی دیگر، کاهش نسبی تنش‌ها و توافق موقت میان ایالات متحده و ایران باعث فروکش کردن بخشی از نگرانی‌های بازار انرژی شده است. قیمت جهانی VLSFO نیز از اوج 961.5 دلاری خود در ماه مارس به 764.5 دلار در اواسط ژوئن کاهش یافته است.

کارشناسان معتقدند با کاهش قیمت سوخت و انعکاس تدریجی هزینه‌ها در فرمول‌های استاندارد BAF، توجیه اعمال هزینه‌های اضطراری ضعیف‌تر خواهد شد و صاحبان کالا در مذاکرات آتی موقعیت بهتری برای درخواست حذف این هزینه‌ها خواهند داشت.

افزایش هزینه‌های سوخت در ماه‌های اخیر بار دیگر آسیب‌پذیری زنجیره‌های تأمین جهانی در برابر تنش‌های ژئوپلیتیکی را برجسته کرده و نشان داده است که نوسانات بازار انرژی می‌تواند به سرعت بر هزینه‌های تجارت جهانی تأثیر بگذارد.