
به گزارش گروه بینالملل مانا به نقل از Seatrade Maritime، کارشناسان MSI در بررسی چشمانداز بازار کانتینری در نیمه دوم ۲۰۲۶ معتقدند بحران تنگه هرمز به یکی از عوامل مهم تغییر شرایط بازار تبدیل شده است. اختلال در این آبراه علاوه بر تأثیر مستقیم بر تجارت منطقه خلیج فارس، از طریق افزایش هزینه سوخت، اختلال در بنادر و کاهش ظرفیت مؤثر ناوگان، بازار جهانی کانتینر را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در این شرایط، نرخهای حمل کانتینری افزایش قابلتوجهی داشتهاند و بازار در نیمه دوم سال با شرایطی متفاوت از برآوردهای اولیه روبهرو شده است. Seatrade تأکید میکند که افزایش نرخها تنها حاصل بحران هرمز نیست؛ بلکه ترکیبی از تقاضای قوی، اختلالات زنجیره تأمین و محدود شدن ظرفیت مؤثر کشتیها در شکلگیری وضعیت کنونی نقش دارد.
یکی از پیامدهای مهم بحران، افزایش هزینه سوخت و تغییر رفتار عملیاتی خطوط کشتیرانی است. افزایش هزینه بانکر میتواند شرکتها را به سمت کاهش سرعت کشتیها سوق دهد؛ اقدامی که از یک سو مصرف سوخت را کنترل میکند، اما از سوی دیگر زمان سفر را افزایش داده و عملاً ظرفیت ناوگان را کاهش میدهد.
از طرف دیگر، اختلال در هابهای مهم منطقهای، از جمله جبلعلی، بر جریان کانتینرها و شبکه ترانشیپمنت اثر گذاشته است. همین مسئله باعث میشود ظرفیت اسمی ناوگان با ظرفیت واقعی قابل استفاده برای حمل محموله تفاوت پیدا کند.
تقاضا همچنان یکی از عوامل حمایتکننده نرخهاست
MSI همچنین به استحکام تقاضای حمل کانتینری اشاره میکند. در شرایطی که ظرفیت مؤثر ناوگان به دلیل اختلالات عملیاتی کاهش یافته، تقاضای مناسب باعث شده تعادل عرضه و تقاضا به نفع خطوط کشتیرانی تغییر کند.
این وضعیت برای بازار بسیار مهم است، زیرا اگر اختلالات ژئوپلیتیکی و زنجیره تأمین ادامه پیدا کند، نرخهای حمل میتوانند برای مدت طولانیتری در سطوح بالا باقی بمانند.
آیا بازگشت به مسیر دریای سرخ میتواند نرخها را کاهش دهد؟
یکی از متغیرهای کلیدی نیمه دوم سال، بازگشت خطوط کانتینری به دریای سرخ و کانال سوئز است. بازگشت گسترده کشتیها به این مسیر میتواند زمان سفر را کاهش داده و ظرفیت مؤثر ناوگان را افزایش دهد و در نتیجه فشار نزولی بر نرخها ایجاد کند.
اما ادامه ریسکهای امنیتی در منطقه باعث شده خطوط کشتیرانی همچنان در تصمیمگیری درباره بازگشت کامل به مسیر سوئز محتاط باشند. این موضوع میتواند ظرفیت بیشتری را برای مدت طولانیتری در مسیرهای جایگزین نگه دارد.
چشمانداز بازار
از دیدگاه بازار، مهمترین مسئله در ماههای آینده مدت زمان تداوم اختلالات خواهد بود. اگر بحرانهای ژئوپلیتیکی و اختلالات زنجیره تأمین ادامه یابد، نرخها میتوانند در سطوح بالا باقی بمانند. در مقابل، کاهش تنشها، بازگشت کشتیها به مسیرهای کوتاهتر و افزایش ظرفیت جدید ناوگان میتواند به تدریج نرخها را کاهش دهد.
این گزارش نشان میدهد بحران هرمز دیگر صرفاً یک بحران منطقهای برای نفتکشها نیست؛ بلکه از طریق سوخت، ظرفیت کشتیها، بنادر، زمان سفر و زنجیره تأمین به بازار کانتینری جهانی منتقل شده است. به همین دلیل، تحولات هرمز و وضعیت دریای سرخ در نیمه دوم ۲۰۲۶ از مهمترین متغیرهای تعیینکننده نرخ حمل کانتینری خواهند بود.