تنش در هرمز؛ ناوگان سایه به بازار گاز بازمیگردد
تشدید ناامنی در تنگه هرمز نهتنها مسیرهای اصلی حملونقل انرژی را تحت فشار قرار داده، بلکه رفتار ناوگان گازبر را نیز تغییر داده است. در شرایطی که بسیاری از مالکان بزرگ از عبور از هرمز به دلیل تهدیدهای امنیتی خودداری میکنند، برخی کشتیهای ناوگان موسوم به «سایه» بار دیگر وارد تجارتهای متعارف شدهاند و از کمبود ظرفیت برای حمل محمولههای گاز مایع غیرتحریمی بهره میبرند.
کد خبر: ۱۰۸۵۴۴
به گزارش گروه بینالملل مانا، مهسا رسولی: برخی کشتیهای گازبر بسیار بزرگ که سابقه حمل گاز مایع نفتی ایران را داشتهاند، در هفتههای اخیر ظاهراً محمولههایی غیرایرانی را بارگیری کردهاند؛ اتفاقی که نشان میدهد تنش هرمز در حال ایجاد شکاف میان ناوگان متعارف و کشتیهایی است که تجربه فعالیت در شرایط پرریسک و تحریمی دارند.
ناوگان سایه در غیاب مالکان بزرگ
بخش عمده مالکان متعارف تمایلی به پذیرش ریسک عبور از تنگه هرمز ندارند. تهدید علیه کشتیهای تجاری و افزایش احتمال توقیف یا حمله، هزینه و ریسک عملیاتی عبور از این مسیر را بهشدت افزایش داده است.
در مقابل، برخی اپراتورهای ناوگان سایه که تاکنون توانستهاند از قرار گرفتن در فهرست تحریمهای دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا جلوگیری کنند، اکنون فرصت بیشتری برای فعالیت پیدا کردهاند.
برخی از این کشتیها با تکیه بر تجربه فعالیت در تجارتهای پرریسک، از هرمز عبور کرده و برای بارگیری محمولههای گاز مایع نفتی از امارات متحده عربی و قطر استفاده کردهاند.
این تحول میتواند یک بازگشت موقت ناوگان سایه به تجارتهای اصلی باشد؛ بازاری که معمولاً در شرایط عادی سهم محدودی از آن در اختیار چنین کشتیهایی قرار دارد.
تنش فقط اقتصادی نیست؛ خطر زیستمحیطی نیز در حال افزایش است
همزمان، یک حادثه دریایی در آبهای عمان نگرانیهای زیستمحیطی را افزایش داده است.
نفتکش کارولین بزنِگی که فاقد تابعیت مشخص گزارش شده، اوایل تیرماه در نزدیکی جزایر حلانیات عمان به گل نشست. عملیات نجات کشتی در شرایط دشوار جوی، بارشهای موسمی و موجهایی با ارتفاع حدود چهار متر ادامه دارد.
شدت حادثه به اندازهای است که احتمال وقوع یکی از بزرگترین نشتهای نفتی تاریخ مطرح شده است.
محیط دریایی اطراف این منطقه از تنوع زیستی بالایی برخوردار است و نشت نفت میتواند گونههای در معرض خطر، از جمله لاکپشتهای دریایی و نهنگهای گوژپشت را تهدید کند.
در صورت گسترش آلودگی، آثار حادثه میتواند فراتر از خود کشتی و منطقه ساحلی محل حادثه باشد و به یک بحران زیستمحیطی گستردهتر تبدیل شود.
حملات جدید؛ هرمز همچنان ناامن است
در همین حال، اتهام حمله به دو نفتکش متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، بار دیگر شکنندگی امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را برجسته کرده است.
امارات متحده عربی ایران را به حمله به دو نفتکش ادنوک متهم کرده است؛ اتهامی که دومین حادثه منتسب به ایران در فاصله یک هفته محسوب میشود.
تهران همچنان بر کنترل خود بر تنگه هرمز تأکید دارد، در حالی که واشنگتن از تداوم محاصره و تشدید تحریمها سخن گفته است.
با وجود افزایش خطر، جریان کشتیرانی در هرمز بهطور کامل متوقف نشده است. تعداد عبور کشتیها کاهش یافته و اپراتورها نیز با تغییر مسیر، کاهش سرعت یا اتخاذ تدابیر امنیتی بیشتر تلاش میکنند فعالیت خود را ادامه دهند.
هرمز در حال تغییر رفتار بازار کشتیرانی است
آنچه اکنون در هرمز رخ میدهد تنها یک بحران امنیتی کوتاهمدت نیست.
کاهش حضور مالکان بزرگ، ورود بیشتر ناوگان سایه به برخی تجارتها، افزایش هزینههای امنیتی و بیمهای و خطر حوادث زیستمحیطی، همگی نشان میدهند که ریسک ژئوپلیتیکی در حال تغییر ساختار بازار حمل انرژی است.
در چنین شرایطی، مسئله فقط این نیست که چند کشتی از هرمز عبور میکنند؛ مسئله مهمتر این است که چه نوع کشتیهایی حاضرند این ریسک را بپذیرند.
اگر وضعیت ادامه پیدا کند، ممکن است بخشی از تجارت انرژی به سمت ناوگانهایی حرکت کند که تجربه بیشتری در فعالیت تحت تحریم و در مناطق پرریسک دارند.
این تغییر میتواند پیامدهایی فراتر از نرخ حمل داشته باشد؛ از افزایش هزینه بیمه و حمل گرفته تا تشدید ریسک تحریم، افزایش احتمال حوادث دریایی و در بدترین سناریو، وقوع یک فاجعه زیستمحیطی در یکی از حساسترین مناطق دریایی جهان.
