
به گزارش گروه بینالملل مانا به نقل از رویترز، تردد دریایی در تنگه هرمز در حالی به سطحی کمسابقه رسیده که بنبست مذاکرات ایران و آمریکا و ادامه تنشهای امنیتی، مالکان کشتیها را نسبت به عبور از این گلوگاه استراتژیک محتاط کرده است.
دادههای شرکت Kpler نشان میدهد در روز پنجشنبه ۲۱ اوت تنها ۷ کشتی تجاری حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند؛ چهار کشتی وارد آبراه شدند و سه کشتی از آن خارج شدند. این رقم در مقایسه با ۱۴ عبور در روز چهارشنبه کاهش چشمگیری داشته است.
نکته مهم این است که در میان این هفت کشتی، هیچ VLCC و هیچ نفتکش LNG حضور نداشت. تنها یک کشتی بزرگ حمل گاز که حامل پروپان و بوتان بود، از مسیر ایرانی تنگه خارج شد.
هرمز از جریان عادی فاصله گرفته است
پیش از آغاز جنگ در فوریه، تنگه هرمز مسیر عبور نزدیک به یکپنجم محمولههای نفت خام و LNG جهان بود. اما اکنون نگرانیهای امنیتی و احتمال حمله یا توقیف کشتیها باعث شده بخش بزرگی از مالکان، بهویژه در بازار نفت و LNG، از ورود به این مسیر خودداری کنند.
رویترز در ۱۹ اوت نیز گزارش داده بود که تنها ۶ کشتی حامل کالا از هرمز عبور کردهاند؛ بنابراین کاهش تردد طی روزهای اخیر یک روند مستمر بوده است، نه یک نوسان یکروزه.
آمریکا: بیش از هزار کشتی با حمایت نظامی عبور کردهاند
در مقابل، فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) اعلام کرده است که نیروهای آمریکایی از ماه مه تاکنون به عبور حدود ۱٬۳۰۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز کمک کردهاند و این کشتیها بیش از ۶۶۰ میلیون بشکه نفت را جابهجا کردهاند.
CENTCOM همچنین روز جمعه اعلام کرد نیروهای آمریکایی در چارچوب اجرای محاصره دریایی ایران، ۶۸ کشتی تجاری را تغییر مسیر داده، سه کشتی را از کار انداخته و دو کشتی را سوار و بازرسی کردهاند.
این آمار نشان میدهد میان «باز بودن فیزیکی مسیر» و «قابل استفاده بودن مسیر برای کشتیرانی تجاری» فاصله زیادی ایجاد شده است.
یک تحول مهم؛ مجوز عبور نفتکشهای عراقی
در همین شرایط، ایران امروز اجازه عبور شماری از نفتکشهای عراقی را از تنگه هرمز صادر کرد. این تصمیم پس از مذاکرات مقامات عراقی با تهران اتخاذ شده و میتواند نشانهای از تلاش برای ایجاد مسیرهای کنترلشده برای صادرات نفت کشورهای منطقه باشد.
عراق در کنار استفاده از هرمز، به دنبال مسیرهای جایگزین صادرات نفت از طریق جیهان ترکیه، بانیاس سوریه و عقبه اردن نیز است تا وابستگی خود به این تنگه را کاهش دهد.
IMO: صدها کشتی همچنان در منطقه گرفتارند
سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) نیز اعلام کرده چارچوب اضطراری برای خروج ایمن کشتیها و دریانوردانی که در منطقه خلیج فارس گرفتار شدهاند ایجاد شده است. این طرح فعلاً متوقف شده، اما نشان میدهد بحران هرمز تنها مسئله عبور و مرور نیست و هزاران دریانورد و تعداد زیادی کشتی تجاری تحت تأثیر آن قرار گرفتهاند.
پیامد برای بازار جهانی کشتیرانی
تداوم کاهش تردد در هرمز سه پیامد عمده دارد:
افزایش نرخ حمل نفتکشها به دلیل کاهش ظرفیت مؤثر ناوگان و افزایش ریسک.
افزایش هزینه بیمه جنگی برای کشتیهایی که وارد خلیج فارس میشوند.
فشار بر قیمت نفت و LNG به دلیل کاهش عرضه دریابرد و دشوار شدن دسترسی به محمولههای خاورمیانه.
از سوی دیگر، تداوم این وضعیت میتواند الگوی تجارت انرژی را تغییر دهد و صادرکنندگان را به سمت خطوط لوله و مسیرهای زمینی جایگزین سوق دهد.