شوک هرمز به کانتینرها؛ نرخ حمل آسیا-اروپا دو برابر شد

به گزارش گروه بین‌الملل مانا به نقل از Seatrade Maritime؛ بازار کانتینری جهان در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ با شرایطی متفاوت از برآوردهای اولیه روبه‌رو شده است. بحران ژئوپلیتیکی خاورمیانه و اختلال در تردد از تنگه هرمز باعث شده ظرفیت واقعی ناوگان کاهش یابد و شرکت‌های کشتیرانی بتوانند افزایش هزینه‌های عملیاتی را به صاحبان کالا منتقل کنند. 
هرمز چگونه نرخ کانتینر را بالا برد؟
اختلال در تنگه هرمز تنها بازار نفتکش‌ها را تحت تأثیر قرار نداده است. تغییر مسیر کشتی‌ها، افزایش مسافت سفر، مصرف بیشتر سوخت و نیاز به مسیرهای جایگزین، ظرفیت مؤثر ناوگان کانتینری را نیز کاهش داده است.
Lloyd's List پیش‌تر گزارش داده بود که شاخص جهانی SCFI در پی بحران هرمز جهش کرده و به بالاترین سطح از بحران دریای سرخ در سپتامبر ۲۰۲۴ رسیده است. هم‌زمان هزینه سوخت بانکر حدود ۷۰ درصد افزایش یافته بود.
افزایش قیمت سوخت اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا کشتی‌هایی که مجبور به دور زدن مناطق پرریسک هستند، مسافت بیشتری طی می‌کنند و در نتیجه مصرف سوخت و زمان اشغال کشتی افزایش می‌یابد.
ظرفیت ناوگان عملاً کمتر شده است
یکی از نکات مهم بازار این است که حتی با وجود ورود کشتی‌های جدید به ناوگان جهانی، ظرفیت اسمی ناوگان لزوماً به معنای افزایش ظرفیت قابل استفاده نیست.
ادامه اجتناب شرکت‌های کانتینری از مسیرهای پرریسک خاورمیانه، زمان سفر را افزایش داده و بخشی از ظرفیت ناوگان را در سفرهای طولانی‌تر قفل کرده است. به همین دلیل، اثر افزایش سفارش و تحویل کشتی‌های جدید تا حدی خنثی شده است.
هرمز و دریای سرخ؛ دو گلوگاه هم‌زمان
شرایط هرمز در روزهای اخیر نیز بهبود معناداری نشان نداده است. بر اساس داده‌های Kpler که رویترز منتشر کرده، در روز پنجشنبه ۲۱ اوت تنها هفت کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند؛ در روز قبل این رقم ۱۴ کشتی بود. هیچ VLCC یا نفتکش LNG در میان این عبورها قرار نداشت.
در دریای سرخ نیز وضعیت همچنان شکننده است و کاهش تردد در باب‌المندب باعث شده شرکت‌های کشتیرانی درباره بازگشت کامل به این مسیر محتاط باشند.
شرکت‌های چینی هم مسیرهای پرریسک را ترک کرده‌اند
یکی از نشانه‌های مهم تغییر رفتار بازار، تصمیم شرکت‌های بزرگ چینی برای کاهش فعالیت در مسیرهای هرمز و باب‌المندب است.
رویترز گزارش داده است که COSCO Shipping Energy Transportation و China Merchants Energy Shipping از اواخر ژوئیه فعالیت خود را در این گلوگاه‌ها متوقف کرده و بخشی از عملیات انتقال نفت را به خارج از خلیج فارس، از جمله منطقه فجیره و آب‌های عمان، منتقل کرده‌اند.
این تغییر مسیر اگر طولانی شود، می‌تواند به افزایش بیشتر tonne-mile، مصرف سوخت و هزینه حمل منجر شود.
چشم‌انداز نیمه دوم سال
تحلیل Seatrade Maritime و Maritime Strategies International نشان می‌دهد بازار کشتیرانی در نیمه دوم ۲۰۲۶ همچنان تحت تأثیر شوک‌های ژئوپلیتیکی قرار خواهد داشت. کارشناسان معتقدند حتی اگر تنگه هرمز به شکل محدود باز شود، بازگشت سریع بازار به شرایط عادی تضمین‌شده نیست؛ زیرا مالکان کشتی، بیمه‌گران و صاحبان کالا در تصمیم‌های خود ریسک امنیتی را همچنان لحاظ خواهند کرد.
در نتیجه، مهم‌ترین سناریو برای بازار کانتینری در ماه‌های آینده این است:

اگر اختلال هرمز و دریای سرخ ادامه پیدا کند، ظرفیت مؤثر ناوگان کاهش یافته و نرخ‌های حمل در مسیرهای اصلی آسیا ـ اروپا و آسیا ـ خاورمیانه تحت فشار صعودی باقی می‌مانند.
منابع: Seatrade Maritime، Lloyd's List و Reuters