
به گزارش گروه بینالملل مانا به نقل از رویترز، دادههای اولیه شرکت تحلیل کشتیرانی Kpler نشان میدهد روز سهشنبه ۲۵ اوت تنها پنج کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردهاند. این رقم در مقایسه با میانگین ۱۵ فروند در ۱۰ روز گذشته همچنان بسیار پایین است.
از مجموع پنج کشتی عبوری، دو نفتکش حامل گاز مایع نفتی (LPG) و یک نفتکش حامل قیر از خلیج فارس خارج شدند و دو نفتکش فرآورده خالی نیز از سمت دریای عمان وارد آبراه شدند.
روز دوشنبه نیز تنها چهار کشتی حامل کالا از تنگه عبور کرده بودند. البته Kpler تأکید کرده است که آمار اولیه ممکن است تغییر کند، زیرا برخی کشتیها در طول سفر فرستنده موقعیتیاب خود را خاموش میکنند.
تلاش ایران و عمان برای ایجاد کریدور موقت
افت شدید تردد کشتیها در حالی رخ میدهد که ایران و عمان در حال مذاکره درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز هستند.
وزرای خارجه دو کشور روز ۲۵ اوت در تهران درباره یک چارچوب مرحلهای برای بازگرداندن کشتیرانی ایمن گفتوگو کردند. این چارچوب شامل ایجاد یک کریدور موقت مشترک دریانوردی و اجرای طرح مشترک برای پاکسازی مینهای دریایی است.
بر اساس اعلام دو کشور، مذاکرات فنی برای دستیابی به یک کریدور دائمی کشتیرانی، نحوه مدیریت آینده تنگه، تبادل اطلاعات، مدیریت ترافیک دریایی و ارائه خدمات ناوبری و امنیتی ادامه خواهد یافت.
با این حال، ایران تأکید کرده است که دستیابی به یک مسیر موقت به معنای بازگشت کامل و عادی کشتیرانی در هرمز نیست. مذاکرات فنی قرار است طی هفتههای آینده ادامه پیدا کند.
بابالمندب برخلاف هرمز وضعیت باثباتتری دارد
دادههای Kpler همچنین نشان میدهد در روز مورد بررسی، ۳۱ کشتی حامل کالا از تنگه بابالمندب عبور کردند؛ این رقم نسبت به ۲۹ فروند روز قبل افزایش اندکی داشته و تقریباً با میانگین ۱۰ روزه این مسیر برابر بوده است.
این اختلاف اهمیت زیادی دارد: در حالی که تردد در بابالمندب در محدوده معمول قرار گرفته، هرمز همچنان با اختلال جدی مواجه است.
چرا بازگشت عادی کشتیرانی زمانبر خواهد بود؟
تحلیلگران ING هشدار دادهاند که توافق احتمالی ایران و عمان بهتنهایی به معنای بازگشت فوری جریان عادی نفت و کالا از هرمز نیست. به اعتقاد این مؤسسه، برای عادیشدن جریان انرژی باید مسائل مرتبط با تحریمها و محدودیتهای اعمالشده بر بنادر ایران نیز حل شود.
از منظر صنعت کشتیرانی، حتی پس از ایجاد یک مسیر رسمی، موضوع بیمه جنگی، ارزیابی ریسک، پاکسازی مین، تضمین امنیت کشتیها و پذیرش مسیر از سوی مالکان و بیمهگران تعیین خواهد کرد که چه تعداد کشتی واقعاً به هرمز بازگردند.
اهمیت برای بازار جهانی کشتیرانی
تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان است و پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم محمولههای نفت و LNG جهان از این مسیر عبور میکرد.
بنابراین تداوم تردد در سطح بسیار پایین میتواند پیامدهایی فراتر از بازار نفت داشته باشد؛ از جمله:
افزایش هزینه حمل نفتکشها و محمولههای انرژی؛
تداوم افزایش حق بیمه جنگی؛
تغییر مسیر کشتیها و افزایش زمان سفر؛
فشار بر زنجیره تأمین انرژی آسیا؛
افزایش اهمیت مسیرهای جایگزین خطوط لوله و بنادر دریای عمان؛
و افزایش ریسک برای شرکتهای کشتیرانی فعال در خلیج فارس.
بنابراین عدد ۵ کشتی در یک روز نشان میدهد که با وجود آغاز مذاکرات ایران و عمان، کشتیرانی تجاری در هرمز هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است. ایجاد کریدور موقت میتواند نقطه آغاز کاهش ریسک باشد، اما احیای تردد گسترده مستلزم حل همزمان مسائل امنیتی، مینروبی، بیمه، تحریمها و اعتماد مالکان کشتیهاست.