خطر زیستمحیطی برای کشتیهای گرفتار در خلیج فارس
توقف طولانیمدت کشتیها در آبهای خلیج فارس و اطراف تنگه هرمز، علاوه بر پیامدهای اقتصادی و امنیتی، نگرانیهای زیستمحیطی تازهای ایجاد کرده است؛ دانشمندان هشدار میدهند کشتیهایی که مدت زیادی در منطقه متوقف ماندهاند، میتوانند به انتقال و گسترش گونههای مهاجم دریایی کمک کنند.
کد خبر: ۱۰۸۶۶۹
به گزارش گروه بینالملل مانا، ادامه اختلال در تردد دریایی در محدوده خلیج فارس و تنگه هرمز موجب شده تعداد زیادی از کشتیها برای مدت طولانی در آبهای منطقه متوقف یا در انتظار مجوز عبور باقی بمانند.
این توقف طولانیمدت میتواند یک پیامد کمتر مورد توجه قرارگرفته داشته باشد: افزایش احتمال انتقال گونههای دریایی مهاجم از طریق کشتیها.
کشتیهای تجاری در شرایط عادی بهطور مستمر میان بنادر مختلف تردد میکنند. موجودات دریایی میتوانند به بدنه کشتی، تجهیزات زیرآبی و سایر سطوح آن بچسبند و سپس با حرکت کشتی به منطقهای جدید منتقل شوند. همچنین آب توازن کشتیها یکی دیگر از مسیرهای شناختهشده انتقال موجودات دریایی از یک اکوسیستم به اکوسیستم دیگر است.
چرا توقف کشتیها اهمیت دارد؟
کشتیهایی که برای مدت طولانی در یک منطقه گرم و غنی از زیست دریایی متوقف میمانند، فرصت بیشتری برای رشد و تجمع موجودات روی بدنه خود پیدا میکنند.
در صورت حرکت مجدد این کشتیها به سمت بنادر دیگر، این موجودات ممکن است وارد اکوسیستمهای جدید شوند و در صورت نبود شکارچی طبیعی، به سرعت تکثیر شوند.
کارشناسان محیطزیست دریایی معتقدند این مسئله بهویژه در شرایطی اهمیت پیدا میکند که هزاران کشتی در یک منطقه پرتردد دریایی با توقفهای طولانیمدت مواجه شوند.
تهدیدی فراتر از اقتصاد
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان برای انتقال نفت و گاز است و هرگونه اختلال طولانیمدت در آن میتواند زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی ایجاد کند.
اما در کنار افزایش هزینههای حمل، تأخیر در تحویل کالا، افزایش حق بیمه و اختلال در زنجیره تأمین، پیامدهای زیستمحیطی چنین بحرانی نیز میتواند برای مدت طولانی باقی بماند.
گونههای مهاجم دریایی در صورت استقرار در یک اکوسیستم جدید میتوانند با گونههای بومی رقابت کرده، منابع غذایی را مصرف کنند و حتی ساختار زیستبوم را تغییر دهند.
نقش آب توازن کشتیها
یکی از مهمترین نگرانیها، آب توازن (Ballast Water) کشتیهاست. کشتیها برای حفظ تعادل و ایمنی، آب دریا را در مخازن مخصوص دریافت و در مقصد تخلیه میکنند.
این آب میتواند حاوی میکروارگانیسمها، تخمها، لاروها و موجودات دریایی باشد. به همین دلیل، سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) مقرراتی را برای مدیریت آب توازن کشتیها وضع کرده است.
با این حال، شرایط غیرعادی ناشی از بحرانهای امنیتی و توقف طولانی کشتیها میتواند چالشهای بیشتری برای مدیریت این ریسک ایجاد کند.
اهمیت برای صنعت کشتیرانی
اگر اختلال در تردد دریایی خلیج فارس طولانی شود، شرکتهای کشتیرانی علاوه بر مسائل تجاری و امنیتی، باید ریسک زیستمحیطی ناشی از توقف طولانی کشتیها را نیز در نظر بگیرند.
این موضوع میتواند نیاز به بازرسیهای بیشتر بدنه، مدیریت دقیقتر آب توازن و رعایت الزامات زیستمحیطی هنگام حرکت مجدد کشتیها را افزایش دهد.
بحران تنگه هرمز فقط مسئلهای برای نفتکشها، کانتینربرها و بازار انرژی نیست. ادامه توقف کشتیها میتواند یک تهدید پنهان برای اکوسیستمهای دریایی منطقه و مقاصد بعدی کشتیها ایجاد کند؛ تهدیدی که آثار آن ممکن است حتی پس از بازگشت تردد دریایی به شرایط عادی نیز ادامه داشته باشد.
