
گروه بینالملل مانا- مهسا رسولی: رشد صنعتی و صادراتی چین در ۲۵ سال نخست قرن بیستویکم، جایگاه بنادر کانتینری جهان را بهطور چشمگیری تغییر داده و بخش قابلتوجهی از جریان تجارت و ظرفیت جابهجایی کانتینر را به آسیا منتقل کرده است.
بر اساس دادههای لویدزلیست، هنگکنگ در آغاز قرن بیستویکم بزرگترین بندر کانتینری جهان بود، در حالی که بندر شانگهای با جابهجایی حدود ۵.۶ میلیون TEU در رتبه ششم قرار داشت.
اما تا سال ۲۰۲۵، حجم عملیات کانتینری شانگهای تقریباً ۱۰ برابر شد و به حدود ۵۵ میلیون TEU رسید. نینگبو-ژوشان نیز به سومین بندر بزرگ کانتینری جهان تبدیل شد و چین پنج جایگاه از هشت جایگاه نخست فهرست بزرگترین بنادر کانتینری جهان را در اختیار گرفت.
مجموع جابهجایی کانتینر در ۲۰ بندر بزرگ جهان نیز طی این دوره از حدود ۱۰۹ میلیون TEU به بیش از ۴۴۰ میلیون TEU افزایش یافت.
این تغییر یکی از مهمترین تحولات ساختاری تجارت دریایی در ۲۵ سال گذشته به شمار میرود؛ تحولی که همزمان با رشد تولید چین، گسترش صادرات آسیا و ادغام بیشتر زنجیرههای تأمین جهانی رخ داده است.
کاسکو نزدیک به ۳ میلیارد دلار برای ناوگان جدید هزینه میکند
در همین حال، شرکت کاسکو شیپینگ هولدینگز قرارداد ساخت ۱۸ کشتی کانتینری جدید را به ارزش نزدیک به ۳ میلیارد دلار نهایی کرده است.
بخش اصلی این سفارش شامل ۱۲ کشتی مگامکس با ظرفیت ۲۱ هزار و ۷۰۰ TEU است که به موتورهای دوگانهسوز LNG مجهز خواهند بود.
بر اساس اعلام کاسکو، شرکت تابعه این مجموعه، COSCO Assets، قرارداد ساخت این ۱۲ کشتی را با شرکت کشتیسازی Shanghai Waigaoqiao Shipbuilding امضا کرده است.
ارزش هر یک از این کشتیها حدود ۲۲۴ میلیون دلار اعلام شده و قرار است تحویل آنها از سهماهه سوم سال ۲۰۲۸ آغاز و تا سهماهه نخست ۲۰۳۰ ادامه یابد.
این سفارش بخشی از روند سرمایهگذاری خطوط بزرگ کشتیرانی در کشتیهای بسیار بزرگ و مجهز به فناوریهای کمانتشار است؛ روندی که در سالهای اخیر با افزایش فشارهای زیستمحیطی و حرکت صنعت به سمت سوختهای جایگزین شتاب گرفته است.
با این حال، تأثیر مستقیم این کشتیها بر ظرفیت بازار در سال ۲۰۲۶ محدود خواهد بود، زیرا نخستین فروندها از سال ۲۰۲۸ وارد ناوگان خواهند شد.
صف کشتیها در سولینا در پی تشدید ناامنی دریای سیاه
در دریای سیاه، تشدید حملات و افزایش نگرانیهای امنیتی باعث شده است شمار بیشتری از کشتیها به جای انتظار در نزدیکی بنادر اوکراین، در لنگرگاه سولینا در رومانی منتظر بمانند.
دادههای لویدزلیست اینتلجنس نشان میدهد دستکم ۶۷ کشتی برای دو روز یا بیشتر در نزدیکی سولینا در انتظار بودهاند.
از این تعداد، ۶۳ کشتی عمومی حمل بار، دو کشتی فلهبر و دو نفتکش هستند.
افزایش تعداد کشتیهای منتظر در سولینا در حالی رخ داده است که فشار بر مسیر رودخانه دانوب نیز افزایش یافته است. بر اساس گزارش رویترز در ۳۱ اوت، شمار کشتیهای منتظر برای ورود به بنادر اوکراین از مسیر دانوب به حدود ۸۰ فروند رسیده است.
کمبود راهنمای دریایی، اولویتدهی به محمولههای حیاتی از جمله سوخت و محدودیتهای امنیتی از عوامل اصلی افزایش این صف عنوان شدهاند.
تداوم این وضعیت میتواند زمان گردش کشتیها را افزایش داده و در نتیجه هزینه عملیاتی حمل کالا در منطقه را بالا ببرد.
صادرات غلات روسیه از دریای سیاه کاهش یافت
اختلالات امنیتی در دریای سیاه و محدودیتهای اعمالشده در دریای آزوف، صادرات غلات روسیه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
بر اساس دادههای لویدزلیست اینتلجنس، تعداد خروج کشتیهای فلهبر از بنادر غلات روسیه در دریای سیاه به مقصد بنادر خارجی در ژوئیه ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۵ درصد کاهش داشته است.
تعداد خروجهای قابل ردیابی از پایانههای غلات در دریای سیاه و دریای آزوف از ۸۰ مورد در ژوئیه ۲۰۲۵ به ۲۸ مورد در ژوئیه ۲۰۲۶ کاهش یافته است.
از نظر تناژ نیز حجم کشتیهای خروجی از حدود ۳.۶ میلیون DWT به ۹۱۰ هزار و ۳۷۸ DWT کاهش یافته است. این رقم نسبت به ژوئن نیز ۱۹ درصد پایینتر بوده است.
اختلال در مسیرهای صادراتی اوکراین نیز فشار بیشتری بر مسیر دانوب وارد کرده است؛ مسیری که در شرایط کنونی بخش بیشتری از عملیات صادراتی منطقه را بر عهده گرفته است.