بازار کشتیرانی در تضاد عجیب؛ کاهش تجارت جهانی، افزایش شدید نرخ‌ها

به گزارش گروه بین‌الملل مانا به نقل از Seatrade Maritime News، بازار جهانی کشتیرانی در سال ۲۰۲۶ با پدیده‌ای متفاوت روبه‌رو شده است؛ کاهش احتمالی حجم تجارت دریایی هم‌زمان با افزایش شدید نرخ‌های حمل‌ونقل و درآمد برخی بخش‌های صنعت.
آدام کنت، مدیرعامل مؤسسه Maritime Strategies International، در کنفرانس Marine Money Asia در سنگاپور گفت که تقریباً تمام بخش‌های کشتیرانی طی ۱۲ ماه گذشته عملکرد مثبتی داشته‌اند. به گفته او، بازار بسیاری از بخش‌ها در سطوح بسیار بالایی قرار دارد و نرخ‌های حمل در برخی حوزه‌ها به بالاترین میزان از سال ۲۰۱۰ نزدیک شده است.
کاهش حجم محموله‌ها در کنار افزایش درآمد
کنت با اشاره به پیش‌بینی‌های مربوط به تجارت دریایی در سال جاری اعلام کرد که مجموع حجم محموله‌های دریایی جهان ممکن است حدود یک درصد کاهش یابد. به گفته او، این چهارمین بار طی ۴۰ سال گذشته است که رشد تجارت دریایی به محدوده منفی می‌رسد.
با این حال، برخلاف انتظار معمول بازار، کاهش حجم محموله‌ها به افت درآمد کشتیرانی منجر نشده است. اختلال در مسیرهای تجاری، طولانی‌شدن سفرها و کاهش ظرفیت مؤثر ناوگان باعث شده نرخ حمل‌ونقل در بسیاری از بخش‌ها افزایش یابد.
تنگه هرمز؛ عامل اصلی اختلال در بازار
بر اساس این گزارش، جنگ در خاورمیانه و کاهش شدید تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز مهم‌ترین عامل اثرگذار بر بازار کشتیرانی طی ۱۲ ماه گذشته بوده است.
کاهش عبور کشتی‌ها از این آبراه، همراه با افزایش ریسک‌های امنیتی، موجب شده مسیرهای حمل‌ونقل و برنامه‌ریزی سفرها با تغییرات قابل‌توجهی مواجه شوند. این شرایط در بازار نفتکش‌ها و به‌ویژه حمل نفت خام، تأثیر بیشتری داشته است.
اختلال در مسیرهای سوئز، دریای سرخ و پاناما
آدام کنت تأکید کرد که تنگه هرمز تنها مسیر دریایی اثرگذار بر بازار نیست. کاهش احتمالی تردد نفتکش‌ها از کانال سوئز و دریای سرخ در پی حملات حوثی‌ها و همچنین بازگشت بخشی از کشتی‌های کانتینری به مسیر دریای سرخ و کانال سوئز پس از بیش از دو سال و نیم دور زدن دماغه امید نیک، از دیگر عوامل اثرگذار بر شبکه حمل‌ونقل جهانی هستند.
کانال پاناما نیز به دلیل محدودیت‌های مربوط به تعداد عبور کشتی‌ها و آبخور شناورها، تحت تأثیر شرایط آب‌وهوایی و پدیده ال‌نینو قرار گرفته است.
افزایش مسافت سفرها و کاهش ظرفیت مؤثر ناوگان
اختلال در گلوگاه‌های دریایی باعث شده بخشی از محموله‌ها از مسیرهای طولانی‌تری حمل شوند. افزایش مسافت سفرها، که در صنعت کشتیرانی با عنوان «تن‌مایل» شناخته می‌شود، به معنای اشغال ظرفیت کشتی‌ها برای مدت طولانی‌تر است.
در نتیجه، حتی زمانی که حجم محموله‌ها کاهش می‌یابد، ظرفیت مؤثر ناوگان نیز محدود می‌شود و نرخ حمل‌ونقل می‌تواند افزایش یابد. این مسئله یکی از دلایل اصلی تناقض میان کاهش رشد تجارت دریایی و افزایش درآمد شرکت‌های کشتیرانی عنوان شده است.
نرخ نفتکش‌های غول‌پیکر به روزانه ۱.۲۵ میلیون دلار رسید
بازار نفتکش‌ها در میان بخش‌های مختلف کشتیرانی، بیشترین افزایش نرخ را تجربه کرده است. طبق گزارش Seatrade Maritime News، نرخ لحظه‌ای اجاره نفتکش‌های غول‌پیکر یا VLCC برای سفرهایی که شامل عبور از تنگه هرمز هستند، به حدود ۱.۲۵ میلیون دلار در روز رسیده است.
این رقم نشان‌دهنده تأثیر ریسک‌های امنیتی و کمبود ظرفیت مؤثر ناوگان بر هزینه حمل نفت خام است.
احتمال نزدیک‌شدن بازار به سقف نرخ‌ها
بنجامین چان، مدیر تضمین تجاری و مدیریت ریسک شرکت AET Tankers، در پاسخ به پرسشی درباره ادامه روند افزایش نرخ‌ها گفت که بازار در شرایطی قرار دارد که پیش‌بینی دقیق مسیر آینده دشوار است.
او تأکید کرد که نرخ‌ها نمی‌توانند برای همیشه افزایش یابند و در نهایت، صاحبان کالا به سقفی از هزینه قابل‌قبول برای حمل‌ونقل خواهند رسید. با این حال، چان اظهار کرد که بازار نفتکش‌ها احتمالاً به این محدوده نزدیک شده است.