
به گزارش گروه بین الملل مانا، مهسا رسولی - بر اساس تازهترین گزارش هفتگی کلارکسون، شاخص کلارکسون در پایان هفته به ۷۶ هزار و ۲۸۴ دلار در روز رسید که ۷۶ درصد بالاتر از میانگین سال گذشته و ۹۴ درصد بیشتر از روند میانگین ۱۰ ساله این شاخص است. این سطح، سومین میانگین هفتگی بالای ثبتشده در تاریخ بازار کشتیرانی به شمار میرود.
بازار نفتکشها؛ جهش درآمد VLCCها و اصلاح نرخ سایر شناورها
بازار نفتکشها در هفته گذشته عملکرد متفاوتی را در بخشهای مختلف تجربه کرد. درآمد روزانه نفتکشهای بسیار بزرگ حامل نفت خام (VLCC) با رشد ۲۰ درصدی به حدود ۶۵۰ هزار دلار رسید؛ درحالیکه درآمد نفتکشهای سوئزمکس با افت ۱۴ درصدی به ۵۶۶ هزار دلار و نفتکشهای افراماکس با کاهش ۱۱ درصدی به ۳۱۶ هزار دلار در روز رسید.
در بخش نفتکشهای حمل فرآوردههای نفتی نیز درآمد روزانه با رشد دو درصدی به حدود ۸۸ هزار دلار رسید.
در بازار VLCC، نرخ حمل نفت در مسیر عمان به کره جنوبی به ۶۷۵ واحد ورلداسکیل رسید که نشاندهنده افزایش ۱۲۵ واحدی نسبت به هفته قبل است. در بازار سوئزمکس نیز نرخ حمل در مسیر غرب آفریقا به شمال غرب اروپا به ۷۱۵ واحد و نرخ مسیر خلیج آمریکا به شمال غرب اروپا به ۶۲۰ واحد ورلداسکیل رسید.
در بازار افراماکس، نرخ حمل در مسیرهای داخلی شمال غرب اروپا به ۵۵۰ واحد و مسیرهای داخلی مدیترانه به ۶۷۵ واحد ورلداسکیل رسید.
در تحولات امنیتی منطقه نیز گزارشها حاکی از آسیبدیدن ۳۲ کشتی در جریان حملات ثبتشده طی ماه اکتبر است. همچنین تلاشهایی برای حمله به پالایشگاه رأس تنوره و خط لوله انتقال نفت شرق به غرب عربستان گزارش شد؛ با این حال، خسارت قابلتوجهی اعلام نشد و عملیات بارگیری نفت در این کشور ادامه یافت.
بازار فرآوردههای نفتی؛ عملکرد متفاوت در شرق و غرب سوئز
در بازار نفتکشهای حمل فرآوردههای نفتی، فعالیت شناورهای میانرده (MR) در غرب کانال سوئز اندکی تقویت شد. در همین حال، بخشی از شناورهای LR1 به سمت بازار مستحکم دریای سرخ جذب شدند، اما نرخهای نفتکشهای LR2 با وجود ثبت دو قرارداد خارج از بازار، در مقیاس هفتگی کاهش یافت.
در شرق سوئز، بازار شناورهای MR در جنوب شرق آسیا با فشار بیشتری مواجه بود. نرخ حمل نفتکشهای LR2 در مسیر کره جنوبی به استرالیا نیز به ۴۵۰ واحد ورلداسکیل رسید.
در بخش فرآوردههای نفتی کثیف، بازار نفتکشهای هندیمکس در شمال غرب اروپا به دلیل محدودیت عرضه شناورهای آماده، نرخهای مستحکمتری را تجربه کرد. بازار مدیترانه نیز در مقایسه با هفته قبل اندکی تقویت شد.
بازار فله خشک؛ رشد درآمد کپسایزها در برابر ضعف سایر بخشها
میانگین درآمد روزانه ناوگان فلهبرها با در نظر گرفتن ظرفیت ناوگان در هفته گذشته تقریباً بدون تغییر باقی ماند و به ۲۲ هزار و ۳۰۸ دلار رسید.
در این میان، درآمد روزانه کشتیهای کیپسایز با رشد ۱۰ درصدی به ۳۳ هزار و ۶۱۲ دلار افزایش یافت. با وجود این رشد، درآمد این شناورها همچنان حدود ۳۶ درصد پایینتر از اوج پنجساله ثبتشده در اوایل سپتامبر، یعنی ۵۲ هزار و ۵۴۹ دلار در روز، قرار دارد.
بازار کشتیهای پاناماکس در هر دو حوزه آتلانتیک و اقیانوس آرام با ضعف فعالیت مواجه بود. در بازار هندیمکس، نرخها در خلیج آمریکا تقریباً ثابت ماند، اما عرضه شناور همچنان بیشتر از تقاضا ارزیابی شد. بازار سوپراماکس در اقیانوس آرام نیز با محدودیت فعالیت روبهرو بود.
بازار کانتینری؛ افزایش شاخص اجاره و تداوم نرخهای بالای حمل
شاخص نرخ اجاره زمانی کشتیهای کانتینری در هفته گذشته با رشد دو درصدی به ۲۳۳ واحد رسید؛ این افزایش، قویترین رشد هفتگی این شاخص از ژوئیه ۲۰۲۴ تاکنون محسوب میشود.
شاخص شانگهای (SCFI) نیز به سه هزار و ۶۸۷ واحد رسید که در مقایسه با ابتدای سال ۲۰۲۶، رشد قابلتوجه ۱۷۷ درصدی را نشان میدهد.
در مسیر آسیا به اروپا، نرخهای حمل اندکی افزایش یافت، اما همچنان حدود ۳۰ درصد پایینتر از اوج ثبتشده در اوایل ژوئیه قرار دارد. نرخها در مسیر ترانسپاسیفیک نیز اندکی کاهش یافتند، هرچند همچنان در سطوح بالایی باقی ماندند.
در بازار حملونقل درونآسیایی، نرخها اندکی افزایش پیدا کردند؛ موضوعی که احتمالاً با تأثیر طوفان چمپی بر فعالیتهای منطقهای ارتباط دارد.
از سوی دیگر، قراردادهای مربوط به کشتیهایی که در مسیر دریای سرخ فعالیت میکنند و همچنین قراردادهای آتی برای سهماهه سوم و چهارم سال ۲۰۲۷، همچنان بر ظرفیت در دسترس بازار تأثیرگذار هستند و بخشی از ظرفیت ناوگان را محدود میکنند.
بازار گاز؛ تداوم رونق حمل LPG و افزایش نرخ LNG
بازار حمل گاز مایع نفتی (LPG) همچنان از شرایط نسبتاً مستحکمی برخوردار بود. درآمد روزانه کشتیهای بسیار بزرگ حمل گاز مایع (VLGC) در مسیر آمریکا به ژاپن، با وجود کاهش یکدرصدی در مقیاس هفتگی، به حدود ۱۸۴ هزار دلار رسید؛ رقمی که بیش از دو برابر سطح ابتدای سال ۲۰۲۶ است.
محدودیت تعداد شناورهای آماده در بازار نقدی و تداوم جذابیت مسیرهای صادراتی آمریکا به آسیا، از عوامل حمایتکننده نرخها محسوب میشوند. در بازار فیزیکی نیز نرخ حمل در مسیر هیوستون به چیبا در برخی قراردادها به ۲۹۵ تا ۳۰۰ دلار به ازای هر تن رسید. اختلاف قیمت میان بازار آمریکا و آسیا نیز همچنان از فعالیت در مسیرهای صادراتی حمایت میکند.
در بازار حمل گاز طبیعی مایع (LNG)، درآمد روزانه کشتیهای ۱۷۴ هزار مترمکعبی مجهز به سامانه پیشرانش دوگانهسوز با رشد ۳۷ درصدی به حدود ۵۰ هزار دلار رسید. افزایش تقاضا برای پوشش محمولههای زمستانی از عوامل مؤثر بر تقویت نرخها بود.
خریدوفروش کشتیها؛ رکوردشکنی ارزش معاملات سالانه
در بازار خریدوفروش کشتیهای دستدوم، طی هفته گذشته معامله قطعی شاخصی در بخش نفتکشها گزارش نشد؛ با این حال، مجموع معاملات ثبتشده از ابتدای سال تاکنون از نظر حجم و ارزش، به سطوح بیسابقهای رسیده است.
حجم فروش کشتیها از ابتدای سال به ۶۶.۷ میلیون تن وزن مرده (DWT) رسید که حدود سه درصد بالاتر از رکورد قبلی ثبتشده در سال ۲۰۲۲، معادل ۶۴.۵ میلیون تن وزن مرده، است.
ارزش معاملات نیز به ۲۸.۱ میلیارد دلار رسید که ۵۳ درصد بیشتر از رکورد قبلی سال ۲۰۲۳ است.
از جمله معاملات گزارششده در بازار میتوان به فروش کشتی فلهبر CAPE ALLIANCE با ظرفیت ۲۰۶ هزار و ۱۹۰ تن وزن مرده، ساختهشده در سال ۲۰۰۷، با قیمتی در محدوده بالای ۳۰ میلیون دلار اشاره کرد.
کشتی LADYCHARM با ظرفیت ۱۶۹ هزار و ۶۷۶ تن وزن مرده و ساخت سال ۲۰۰۸ نیز به قیمت ۲۷ میلیون دلار فروخته شد. همچنین کشتی PANORAMA با ظرفیت ۸۱ هزار و ۵۰۴ تن وزن مرده، ساخت سال ۲۰۱۲، به قیمت ۲۰ میلیون دلار معامله شد.
در بخش نفتکشها، کشتی CHARADE با ظرفیت ۵۸ هزار و ۱۰۹ تن وزن مرده و ساخت سال ۲۰۱۳، حدود ۲۲.۵ میلیون دلار ارزشگذاری شد. کشتی BAHAMAS L نیز با ظرفیت ۵۶ هزار و ۱۴۱ تن وزن مرده و ساخت سال ۲۰۱۲، به قیمت ۲۲.۲۵ میلیون دلار به شرکت ADNOC L&S فروخته شد.
سفارش ساخت کشتی؛ ثبت ۸۰ میلیون CGT سفارش از ابتدای سال
فعالیت در بازار سفارش ساخت کشتی همچنان در سطح بالایی قرار دارد. بر اساس دادههای کلارکسون، مجموع سفارشهای ثبتشده از ابتدای سال ۲۰۲۶ به دو هزار و ۸۵۹ فروند، معادل حدود ۸۰ میلیون تن ظرفیت ناخالص تعدیلشده (CGT)، رسیده است.
در بخش نفتکشها، شرکت بحری سفارش ساخت سه فروند نفتکش VLCC را به کارخانه کشتیسازی بینالمللی دریایی عربستان (IMI) واگذار کرده است. تحویل این شناورها برای سالهای ۲۰۲۹ و ۲۰۳۰ برنامهریزی شده است.
شرکت Global Meridian نیز قرارداد ساخت دو فروند VLCC را با کارخانه کشتیسازی Hanwha Ocean امضا کرده که زمان تحویل آنها سال ۲۰۳۰ اعلام شده است.
شرکت Venergy نیز سفارش ساخت دو فروند VLCC قطعی و دو فروند اختیاری را به کارخانه کشتیسازی Hengli در دالیان چین واگذار کرده است. زمان تحویل شناورهای قطعی سال ۲۰۲۹ خواهد بود.
در بخش نفتکشهای میانرده، شرکت Transocean Maritime سفارش ساخت دو فروند نفتکش MR را به کارخانه GSI در نانشا چین داده است که تحویل آنها برای سال ۲۰۳۰ برنامهریزی شده است.
همچنین شرکت Nantong Rainbow سفارش ساخت دو فروند کشتی حمل مواد شیمیایی با ظرفیت ۱۳ هزار تن وزن مرده را بهصورت قطعی و دو فروند دیگر را بهصورت اختیاری برای شرکت Veritas ثبت کرده است. زمان تحویل سفارشهای قطعی سال ۲۰۲۹ خواهد بود.
در بازار فلهبرها، کارخانه Zhoushan Changhong سفارش ساخت چهار فروند کشتی نیوکاسلمکس را از شرکت Lavinia Bulk دریافت کرده است که تحویل آنها برای سال ۲۰۳۰ برنامهریزی شده است.
شرکت Meadway Bulkers نیز سفارش ساخت شش فروند فلهبر سوپراماکس را به کارخانه Nantong Xiangyu واگذار کرده که زمان تحویل آنها بین سالهای ۲۰۲۹ و ۲۰۳۰ خواهد بود.
در بخش کشتیهای کانتینری، کارخانه Huangpu Wenchong سفارش ساخت شش فروند کشتی با ظرفیت سه هزار و ۱۰۰ TEU و بدون جرثقیل را از شرکت KMTC دریافت کرده است. تحویل این کشتیها برای سال ۲۰۳۰ در نظر گرفته شده است.
در بخش کشتیهای حمل خودرو، شرکت Wallenius Wilhelmsen سفارش ساخت چهار فروند کشتی با ظرفیت ۹ هزار و ۹۰۰ دستگاه خودرو را بهصورت قطعی و هشت فروند دیگر را بهصورت اختیاری به کارخانه CMJL Nanjing واگذار کرده است. این کشتیها از سامانه پیشرانش دوگانهسوز LNG برخوردار خواهند بود و زمان تحویل سفارشهای قطعی سال ۲۰۳۰ اعلام شده است.
شرکت K-Line نیز سفارش ساخت دو فروند کشتی حمل خودرو با ظرفیت هفت هزار دستگاه و مجهز به سامانه پیشرانش آمونیاکسوز را به کارخانه Tadotsu واگذار کرده است. تحویل این شناورها برای سال ۲۰۳۰ برنامهریزی شده است.
شرکت NYK نیز سفارش ساخت دو فروند کشتی حمل خودرو با ظرفیت هفت هزار دستگاه و قابلیت استفاده از آمونیاک را به کارخانه SK Toyohashi داده است که زمان تحویل آنها سال ۲۰۳۰ خواهد بود.
بازیافت کشتیها؛ تداوم فعالیت محدود در مقایسه با دهه گذشته
حجم بازیافت کشتیها از ابتدای سال ۲۰۲۶ به ۲۶۷ فروند، معادل ۸.۹ میلیون تن وزن مرده، رسیده است. این میزان با میانگین سالانه دوره ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، یعنی ۱۰.۷ میلیون تن وزن مرده، فاصله چندانی ندارد؛ اما در مقایسه با میانگین سالانه دهه ۲۰۱۰، معادل ۳۷.۹ میلیون تن وزن مرده، حدود ۷۱ درصد کمتر است.
در شرایط فعلی، درآمد بالای بازار حملونقل دریایی انگیزه مالکان برای خارجکردن کشتیهای قدیمی از ناوگان را کاهش داده است. شاخص کلارکسون از ابتدای سال تاکنون حدود ۲۷۵ درصد بالاتر از میانگین دهه ۲۰۱۰ قرار دارد.
همچنین نسبت قیمت کشتی دستدوم به ارزش اسقاط یک کشتی هندیسایز ۲۰ ساله به حدود ۲۸۰ درصد رسیده است؛ درحالیکه این نسبت در سال ۲۰۲۱ حدود ۱۱۰ درصد بود. این اختلاف نشان میدهد که در شرایط فعلی، فروش کشتیهای قدیمی در بازار دستدوم میتواند برای مالکان جذابتر از ارسال آنها به یاردهای بازیافت باشد.
اقتصاد جهانی؛ رشد اقتصادی آمریکا و افزایش تورم اروپا
در تحولات اقتصاد کلان، فدرال رزرو آمریکا در نشست اخیر خود نرخ بهره را در محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد ثابت نگه داشت. در همین حال، شاخص هزینههای مصرف شخصی (PCE) در ماه سپتامبر نسبت به ماه قبل ۰.۵ درصد افزایش یافت. بازارها همچنان احتمال افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر را در نظر دارند.
بر اساس دادههای منتشرشده، اقتصاد آمریکا در سهماهه سوم سال با نرخ سالانهشده ۳.۴ درصد رشد کرد؛ درحالیکه این رقم در سهماهه دوم ۲.۲ درصد بود.
هزینهکرد کسبوکارها در این دوره ۱۲.۷ درصد افزایش یافت. مصرف خصوصی نیز رشد ۳.۸ درصدی را ثبت کرد و هزینههای دولت با افزایش ۵.۳ درصدی همراه شد.
در منطقه یورو، تولید ناخالص داخلی در سهماهه سوم نسبت به فصل قبل ۰.۵ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱.۵ درصد افزایش یافت. در میان اقتصادهای بزرگ اروپایی، رشد اقتصادی اسپانیا ۲.۷ درصد و آلمان ۱.۲ درصد بود؛ درحالیکه اقتصاد فرانسه کاهش ۰.۱ درصدی را تجربه کرد.
تورم منطقه یورو نیز از ۳.۲ درصد در ماه اوت به ۳.۸ درصد در سپتامبر افزایش یافت. بانک مرکزی اروپا در واکنش به تحولات اقتصادی، نرخ بهره را در سطح ۲.۵ درصد ثابت نگه داشت.
تجارت نفت؛ برنامه عربستان برای ذخیرهسازی نفت در سنگاپور
در بخش تجارت نفت، شرکت آرامکوی عربستان برنامه دارد از نیمه دوم سال ۲۰۲۷، ذخیرهسازی حداکثر ۹ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی را در تأسیسات زیرزمینی ذخیرهسازی سنگاپور، واقع در غارهای سنگی جورونگ، آغاز کند.
این تأسیسات با هدف ایجاد یک ذخیره راهبردی و تقویت انعطافپذیری در تأمین نفت منطقه جنوب شرق آسیا مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ظرفیت پیشبینیشده این ذخیرهسازی معادل بارگیری حدود چهار تا پنج نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) است و میتواند نیاز وارداتی منطقه به نفت خام را برای حدود سه روز پوشش دهد.
این طرح همچنین به آرامکو امکان میدهد در زمان اختلال در جریان تجارت دریایی، انعطاف بیشتری در تخصیص محمولههای نفت خام و مدیریت صادرات خود داشته باشد.
تجارت فله؛ افت تولید سنگآهن واله و کاهش تولید فولاد جهان
در بازار مواد معدنی، شرکت واله برزیل در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ حدود ۸۶ میلیون تن سنگآهن فروخت که نسبت به مدت مشابه سال قبل تقریباً بدون تغییر بود. با این حال، تولید سنگآهن این شرکت با کاهش ششدرصدی به ۸۸ میلیون تن رسید.
مشکلات تولید در معدن سرا نورته از عوامل اثرگذار بر عملکرد این شرکت بود. در مقابل، افزایش تدریجی تولید در پروژههای سرا سول، کاپانما و VGR1 از جمله اقداماتی است که برای بهبود عملکرد عملیاتی در نظر گرفته شده است.
واله هدف تولید سالانه خود را در محدوده ۳۳۵ تا ۳۴۵ میلیون تن حفظ کرده و اعلام کرده است که دستیابی به بخش پایینتر این محدوده نیز امکانپذیر خواهد بود.